Böbrek Taşı Neden Oluşur?

Böbrek Taşları Neden Oluşur?Temel olarak taş oluşumuna yol açan iki durum söz konusudur; ya idrarı oluşturan sıvı kısmının az birlikte atılan katı maddelerin (kalsiyum, ürik asid, oksalat vb.) fazla olması, ya da idrar içinde bulunan ve taş oluşumunu engelleyici (sitrat ve magnezyum) bazı maddelerin azlığıdır. Bu durumlar, farklı tipte kristallerin idrarda çökmesine neden olur.
Böbrek taşı oluşumu tek bir nedenden çok, birden fazla faktörün etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Genel olarak metabolik ve çevresel bazı faktörler ön plandadır. Taş oluşumunu etkileyen faktörler arasında; genetik, cinsiyet, yaş, coğrafya, iklim ve mesleki özellikler bulunmaktadır.
Taşlar böbrek, idrar torbası, üst ve alt idrar yollarındaki yerine göre farklı klinik şikayetlere yol açarlar. Semptomlar taşın büyüklüğüne, lokalizasyonuna, pozisyonuna ve infeksiyon gibi komplikasyonların varlığına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Bazı hastalarda yan ağrısı gibi tek şikayet olduğu gibi bazı hastalarda kanlı idrar eşlik edebilir. Üriner enfeksiyona bağlı olarak ağrılı idrar yapma, sık idrar yapma isteği ve bazen de ateş görülebilir. Bazı renal taşlar hiç şikayet yapmayabilir.
Böbrek taşları rahat düşürülebiliyorsa genellikle ciddi bir problem oluşturmazlar. Taşa bağlı tıkanıklık çok uzun süreli olmadığı sürece kalıcı bir hasar yaratmaz. Ancak farkına varılmadan tıkanıklık devam ederse enfeksiyon ve kalıcı böbrek hasarları gözlenebilir. Çok sık nüks eden taşlarda, tıkamayla birlikte enfeksiyon varlığında ve iri taşlı sık ameliyat geçiren hastalarda zaman içinde böbrek fonksiyonlarında değişim gözlenebilir.

 

Yard. Doç. Dr. Ayşe Sinangil

İstanbul Bilim Üniversitesi
İç Hastalıkları A.B.D./Nefroloji B.D

Böbrek Ağrılarının Sebepleri ve İlişkili Hastalıklar

Böbrek hastalıkları çoğu zaman sinsi ve sessiz seyirli olup son dönem böbrek yetmezliği gelişene kadar fark edilmeyebilir. Böbrek ağrısı hekime başvuruya neden olan en önemli şikayetlerden biridir. Ağrı özelliklerine göre iki gruba ayrılır. Birinci tip ağrı sürekli, künt ve belli belirsiz bir şekilde böğür (lumbal kısım) bölgesinde hissedilir. Hastalar kronik ağrıya bağlı huzursuzluk hissi içinde olsa da günlük aktivitelerini sürdürebilir. Bu tip ağrı, böbrek çevresindeki zarın gerilmesi veya çevresindeki iltihabi olaylar sonucu oluşur. Nefron böbreğin idrar oluşumunda rol oynayan en küçük birimidir. Glomerülonefritler, nefronun ailesel yatkınlık ve/veya bağışıklık sisteminde defekt sonucu oluşan iltihabi hastalıklarıdır. Ülkemizde diyabetes mellitus ve hipertansiyondan sonra kronik böbrek hastalığının 3. sıklıktaki nedenidir. Glomerülonefritler sırasında görülen iltihabi içerik artışı; böbrek dokusunda genişleme ve zarında gerilmeye neden olarak oluşan ağrıya örnek verilebilir ve genelde her iki böbrekte de hissedilir. Böbreğin çevresindeki zarın iltihabına bağlı görülen ağrının en tipik örneği ise pyelonefrit denilen böbrek dokusunun mikrobik iltihaplarıdır. Burada ağrı genelde tek taraflıdır. Böğür ağrısının pankreas, kas ve cilt hastalıkları gibi böbrek dışı nedenlerle de olabileceği unutulmamalıdır.
Öte yandan ağrı bazen çok şiddetli ve kıvrandırıcı vasıfta ortaya çıkar. Kolik tip ağrı denilen bu durumda hastalar çoğu kez çok huzursuzdur. Ağrı hastalar tarafından kramp girer ya da bıçak saplanır gibi ifadelerle anlatılır. Genellikle ağrıya bulantı ve kusma eşlik eder. Kolik tip ağrı idrar boşaltım yollarında meydana gelen tıkanıklıklar sonucu oluşur. Boşaltım sistemindeki kasların bu tıkanıklığı yenmek için yaptığı kasılma sırasında hissedilen ağrı tipidir. En önemli nedeni böbrek taşlarıdır. Böbrek taşlarının boşaltım sistemini herhangi bir seviyede tıkaması bu tabloya neden olabilir. Diğer nadir nedenleri arasında boşaltım kanalının böbrek kanaması sırasında pıhtı ya da tümör ile tıkanması sayılabilir. Tıkanıklığın ortadan kalması ile ağrı aniden geçer ve hasta büyük bir rahatlık hisseder.

 

Doç. Dr. Gülay Kadıoğlu Koçak
İstanbul Bilim Üniversitesi
İç Hastalıkları A.B.D./Nefroloji B.D.

Search

+